Ana Sayfa Edebiyat Dîvânü Lugati’t-Türk

Dîvânü Lugati’t-Türk

383
0
PAYLAŞ

Dîvânü Lugati’t-Türk

  • “Türk Dilleri Sözlüğü” anlamına gelen eser, 1072-1077 yılları arasında Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılmış ve  Abbasi halifesi Ebul Kasım Abdullah’a sunulmuştur.
  • Araplara Türkçe öğretmek, Türkçenin Arapça ile boy ölçüşebilecek zenginlikte hatta daha üstün olduğunu ispatlamak amacıyla yazılmıştır.
  • Eserde 7500 Türkçe sözcüğün Arapça karşılığı verilmiştir. Eserdeki Türkçe metinler Karahanlı (Hakaniye lehçesiyle) Türkçesiyle, açıklamalar Arapçayla yazılmıştır.
  • Sekiz bölümden oluşan eserde 7500 Türkçe sözcük açıklanırken; bunların kullanıldığı örnek cümle veya şiirlere, sagu, koşuk, sav, deyim örneklerine, bazı destan parçalarına, dil bilgisi kurallarına yer verilmiştir.
  • Eserde o dönemdeki Türk boylarını gösteren bir haritaya yer verilmiştir.
  • Sözcükler açıklanırken Türklerin dili, edebiyatı, tarihi, folkloru, coğrafyası, mitolojisi ve toplumsal yaşayışına ilişkin bilgiler verilmiştir.
  • Türk lehçelerindeki sözcükler, alfabe sırasına göre düzenlenmiştir.
  • Sözlü dönem Türk edebiyatı ürünleri olan destan, sav, sagu, koşuklardan söz eden ilk yazılı eser olduğu için Türk dili ve edebiyatı açısından çok önemli bir kaynaktır.
  • Orta Asya’daki bazı Türk lehçeleri, ağızları ve birçok sözcüğün kökeni hakkında bilgi verdiği için ilk etimolojik eser özelliği taşımaktadır.
  • Kavramlarla ilgili tarihî bilgi verdiği için ansiklopedik sözlük özelliği taşır.
  • Divanü Lügatı’t-Türk ile edebiyatımızda sözlük yazma geleneği başlamıştır. Türkçenin ilk sözlüğü olarak kabul edilir.
  • Kültür ve uygarlık tarihimizin temel kitaplarından biridir.
  • Kaşgarlı Mahmut eserine aldığı sözcük, koşuk, sagu ve destanları göçebe Türk boyları arasında gezerek bizzat kendisi derlemiştir.
  • Kaşgarlı Mahmut’un Türkçeyi Araplara öğretmek amacıyla yazdığı “Kitab-ı Cevahirü’n-Nahvi Lügati’t-Türk adlı bir gramer kitabı da vardır.
>

Dîvânü Lugati’t-Türk, Türkçenin

  • İlk sözlüğü
  • İlk dil bilgisi kitabı
  • İlk edebiyat antolojisi
  • İlk etimolojik sözlüğü
  • İlk ansiklopedik sözlüğü
  • İlkTürk dünyası ansiklopedisidir.

İslamiyete geçiş döneminin diğer eserleri hakkında detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki linklere tıklayınız.

  1. Kutadgu Bilig (11.yy.)
  2. Atabetü’l-Hakayık (12. yy.)
  3. Divan-ı Hikmet (12. yy.)

www.edebiyatvedil.net


CEVAPLA

Please enter your comment!
Please enter your name here